Gabbai

Als de Tora wordt gelezen tijdens de sjoeldienst staan er drie mensen om de Tora heen staan: de ba’al koree en, aan weerskanten, de gabbai en de rabbijn. Met de meest grote zorgvuldigheid wordt Tora gelezen (gelajend) door ba’al koree. De rabbijn en gabbai, die aan weerszijden van de Tora staan en ervoor zorgen dat de ba’al koree verbeterd wordt, mocht hij of zij een fout maken, vormen als het ware een erewacht voor de Tora.
De belangrijkste taak van de gabbai is het verdelen van de mitswot tijdens de sjoeldienst, met name voor de verschillende alijot (het oproepen van sjoelgangers tijdens het lezen van de Tora) en andere mitswot zoals hotsa’a (het ‘ausheben’, het nemen van de Torarol uit de ark) en peticha (openen en sluiten van de deuren van de ark). De gabbai doet dit niet geheel zelfstandig, maar altijd in nauw overleg met de rabbijn.


De opleiding tot gabbai

Gabbai opleiding studenten Den Haag 14 april 2013

In het voorjaar van 2013 organiseerde het Levisson Instituut voor het eerst een gabbai-opleiding voor alle gemeenten binnen het Verbond voor Progressief Jodendom in Nederland. Bijna 40 mensen uit alle liberale kehillot en Beit Ha’Chidush deden eraan mee.

De opleiding werd verzorgd door de decaan van het Instituut, rabbijn Menno ten Brink, enkele andere rabbijnen en leden van de gemeenten, waaronder gabbaiem.

De lessen waren verdeeld over drie zondagmiddagen en bestonden uit theoretische en praktische vakken:







Les 1

 Les 2

 Les 3

Zie op deze video hoe je de Torarol aankleedt (gelila).

Een nieuwe gabbai-cursus zal weer georganiseerd worden als er voldoende geinteresseerden zijn.

 

Gabbai gids

In februari 2020 is de eerste Nederlandse gabbai gids verschenen, gericht op de Progressief-Joodse gemeenten in Nederland. Het is een uitgave van het Levisson Instituut. De 2e herziene uitgave verscheen in 2024.

Lees hier het artikel over de gids in Joods Nu, oktober 2020.

Het boek is voor € 14,25 verkrijgbaar via Stichting Sja’ar, de uitgever van het Verbond.

 

 

 

 

 

 


Deze eerste Nederlandse progressief-Joodse Gabbai Gids is niet
alleen bedoeld als handboek voor de gabbai, de rechterhand van
de rabbijn. Hij of zij zorgt ervoor dat de sjoeldiensten zo goed en
soepel mogelijk verlopen. Een aantal onderdelen wordt tijdens
een dienst niet door de gabbai gezegd, maar door de rabbijn,
of wordt door de chazzan gezongen. In sommige gemeenten is
de functie van gabbai en sjammasj gecombineerd. Daarnaast is
deze gids interessant voor iedereen met betrokkenheid bij en
belangstelling voor de progressief-Joodse eredienst.

Deze gids bestaat uit twee delen. In het eerste deel staan de
voorschriften en gebruiken en de gang van zaken tijdens de
dagelijkse diensten, Sjabbat en feestdagen en met name tijdens
de Toradienst. In het tweede deel staan de Hebreeuwse teksten,
met Nederlandse vertaling, die bij de Toradienst gebruikt worden
om mensen ‘op te roepen’ of om een misjeberach te geven. Deze
zijn uitgebreid met vele variaties, waarbij rekening is gehouden
met de moderne samenleving, waarin een verscheidenheid van
familierelaties bestaat. Ook nieuwe misjeberachs, die nog niet in
de Nederlandse sidoer stonden, zijn toegevoegd.